86. rocznica Krwawej Środy - Olkusz oddaje hołd ofiarom
Dziś Olkusz upamiętnił 86. rocznicę Krwawej Środy - jednego z najbardziej tragicznych wydarzeń w historii miasta z okresu niemieckiej okupacji. Kwiaty pod płytą pamiątkową na rynku złożyli burmistrz Roman Piaśnik oraz przedstawiciele lokalnych organizacji społecznych i kombatanci.
W pigułce
- 86. rocznica Krwawej Środy - jednego z najbardziej tragicznych wydarzeń w historii Olkusza
- Tragiczne wydarzenia miały miejsce w nocy z 30 na 31 lipca 1940 roku
- Niemcy wyciągnęli z domów wszystkich mężczyzn w wieku 14-55 lat i spędzili ich na rynek i place miejskie
- Część ofiar była tak ciężko pobita, że zmarła w kolejnych dniach
Co poprzedziło Krwawą Środę?
Tragiczne wydarzenia nie zaczęły się nagle. W nocy z 15 na 16 lipca 1940 roku do willi doktora Juliana Łapińskiego na Parczach wtargnął włamywacz. W domu przebywał niemiecki funkcjonariusz. Zaskoczony włamywacz oddał w jego kierunku śmiertelny strzał.
Niemcy postanowili się zemścić. 16 lipca rozstrzelali na Parczach dwudziestu Polaków - piętnastu więźniów osadzonych w Mysłowicach oraz pięciu olkuszan. Nie poprzestali na tym - spalili dom doktora Łapińskiego.
Noc terroru na mieście
Kulminacja represji przyszła dwie tygodnie później. W nocy z 30 na 31 lipca 1940 roku Olkusz został otoczony przez oddziały policji, SS i żandarmerii. Około godziny 3:00 nad ranem zaczęła się łapanka.
Żołnierze wchodzili do domów i wyciągali wszystkich mężczyzn w wieku od 14 do 55 lat. Spędzano ich na:
- olkuski rynek
- place przy szkole powszechnej (obecnie Szkoła Podstawowa Nr 1)
- Kasę Chorych (obecnie Starostwo Powiatowe)
- szkołę rzemieślniczą (obecnie Zespół Szkół Nr 1)
- dawny Rynek Czarnogórski (obecnie Skwer)
- plac pomiędzy ulicą Żuradzką a linią kolejową
Bestialskie tortury i śmierć
Na każdym z tych miejsc byli bici, maltretowani i poniżani przez niemieckich oprawców. Ze szczególnym okrucieństwem traktowano olkuskich Żydów. Pracownik magistratu Tadeusz Lupa zastrzelony został podczas próby ucieczki. Majer, olkuski Żyd posiadający obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, został ciężko pobity.
Około dwunastu ciężko pobitych mieszkańców wywieziono do więzienia w Sosnowcu. Część ofiar zmarła w kolejnych dniach w wyniku odniesionych obrażeń.
Pamięć jako obowiązek
"Krwawa Środa pozostaje jedną z najboleśniejszych kart w historii naszego miasta. Co roku spotykamy się, aby oddać hołd wszystkim ofiarom niemieckiego terroru i przypominać kolejnym pokoleniom o wydarzeniach, które na zawsze odcisnęły piętno na Olkuszu. Pamięć o tamtych tragicznych chwilach jest naszym wspólnym obowiązkiem" - Roman Piaśnik, Burmistrz Olkusza
Źródło: Olkusz