Cztery osoby nagrodzono za ochronę dziedzictwa Podhala. Poznaj laureatów "Siły Korzeni"

Podczas trzeciego dnia Festiwalu „Inspirowane Górami" im. Ewy i Macieja Berbeków ogłoszono laureatów nagrody „Siła Korzeni". Wyróżnienie przypadło Małgorzacie Karpiel, Katarzynie Cukier, Andrzejowi Skupieniowi oraz Klemensowi Łukaszykowi - czterem osobom, które na co dzień chronią i przekazują kolejnym pokoleniom bogactwo lokalnej kultury. Uroczystość zbiegła się z Dniem Niematerialnego Dziedzictwa, którym Zakopane obchodziło wspólnie ze słowackim Popradem.

Małgorzata Karpiel - strażniczka pamięci o Janie Kasprowiczu

Małgorzata Karpiel, rodowita kościeliszczanka i etnolożka, jest kustoszką Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie. Od niemal dwóch dekad kieruje biurem Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza i angażuje się w ochronę dziedzictwa literackiego i artystycznego Zakopanego.

Przez osiemnaście lat współtworzyła ponad osiemdziesiąt „Wieczorów na Harendzie" - spotkań poświęconych współczesnej literaturze i poezji. Organizuje wystawy, koncerty i sesje naukowe. Szczególne znaczenie miało jej zaangażowanie w obchody setnej rocznicy śmierci Jana Kasprowicza, które przypomniały o dorobku poety i jego związkach z Podhalem. Dba także o działalność Galerii Obrazów Władysława Jarockiego.

Andrzej Skupień - tradycja w duchu rodzinnym

Andrzej Skupień, związany z zakopiańską Olczą, od młodzieńczych lat aktywnie uczestniczy w życiu regionalnym Podhala. Swoją działalność rozpoczynał w zespole regionalnym „Giewont", później angażował się w inicjatywy Związku Podhalan i przedsięwzięcia na rzecz zachowania góralskiej kultury.

Szczególne miejsce w jego działalności zajmuje pielęgnowanie tradycji związanych z końmi i banderią konną, stanowiącymi ważny element podhalańskiego dziedzictwa. W 2017 roku Skupień został pasowany na Zbójnika i przyjęty do Braci Zbójnickiej. Wspólnie z żoną Wiolettą wychował czworo dzieci w duchu przywiązania do podhalańskich korzeni. Cała rodzina aktywnie uczestniczy w życiu regionalnym.

Katarzyna Cukier - edukacja poprzez taniec i śpiew

Katarzyna Cukier poświęca działalność edukacji regionalnej i przekazywaniu młodym ludziom bogactwa podhalańskiej kultury. Jako kierownik artystyczny i instruktorka tańca oraz śpiewu prowadzi szkolny zespół regionalny „Budorze" działający przy Zespole Szkół Budowlanych w Zakopanem.

Pod jej opieką młodzież poznaje tradycyjny taniec, śpiew, muzykę i zwyczaje góralskie. Zespół zdobył liczne sukcesy w konkursach tańca zbójnickiego, par solowych i grup śpiewaczych. W maju 2026 roku „Budorze" zostali uhonorowani odznaką „Zasłużony dla Kultury Polskiej". Cukier dzieliła się wiedzą także jako instruktorka zespołu „Polany" w Kościelisku oraz studenckiego zespołu regionalnego „Skalni" w Krakowie. Jest autorką układów tanecznych i programów artystycznych. Prowadzi zajęcia z edukacji regionalnej w Państwowej Ogólnokształcącej Szkole Artystycznej w Zakopanem.

Klemens Łukaszczyk - muzykant i twórca ludowy

Klemens Łukaszczyk „Maliniok" z Murzasichla to przewodnik tatrzański, muzykant, twórca ludowy i regionalista. Zamiłowanie do gór i przyrody odziedziczył po ojcu, pierwsze malarstwo na szkle nauczyła go babcia Helena Janik „Firek".

Dziś Łukaszczyk tworzy obrazy na szkle, drewnie i korze, gra na skrzypcach, zajmuje się szyciem i haftowaniem tradycyjnych portek góralskich. Jako przewodnik tatrzański dzieli się wiedzą o górach, ich historii i przyrodzie, łącząc ją z opowieściami o kulturze Podhala. Szczególną wagę przywiązuje do pielęgnowania gwary i przekazywania młodszym pokoleniom umiejętności wyniesionych z rodzinnego domu. Razem z żoną wychowuje dzieci w duchu przywiązania do regionalnej tradycji. Cała rodzina związana jest z zespołem regionalnym „Zbójnicek". Pełni funkcję prezesa Klubu Kultury Regionalnej PTTK w Zakopanem. W 2025 roku otrzymał tytuł Gazdy Roku.

Jedno spotkanie, wiele wymiarów ochrony kultury

Tegoroczni laureaci reprezentują różne środowiska i obszary działalności. Łączy ich wspólna idea - przekonanie, że dziedzictwo kulturowe jest wartością, o którą należy troszczyć się każdego dnia. Ich praca pokazuje, że ochrona tradycji to również edukacja młodzieży, pielęgnowanie rodzinnych zwyczajów, działalność artystyczna, troska o miejsca pamięci i budowanie wspólnoty wokół wartości przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

Nagroda „Siła Korzeni" dedykowana jest takim osobom - ludziom, dzięki którym kultura Podhala nie tylko trwa, ale wciąż się rozwija i inspiruje, pozostając ważną częścią współczesnego życia.

Źródło: Zakopane