Czyste Tatry świętują 15 lat. Od śmieci do edukacji ekologicznej

Od 2012 roku projekt "Czyste Tatry ekoMałopolska" zmienia oblicze polskich gór. W ciągu czternastu edycji ponad 43 tysiące wolontariuszy wyprowadziło z tatrzańskich szlaków prawie 8 ton odpadów. Jubileusz 15-lecia odbędzie się w ostatni weekend sierpnia w Zakopanem - to będzie największe ekologiczne wydarzenie w kraju.

Z wstydu do dumy. Historia metamorfozy gór

Kiedy pierwsi uczestnicy wyruszyli na szlaki w 2012 roku, góry tonęły w śmieciach. Z szlaków znoszono całe kontenery odpadów - nie tylko butelki, puszki i papierki, ale też porzucone opony, stare kalosze czy zniszczone części garderoby.

"Nasze pierwsze wspólne wyjście w góry łączyło poczucie wstydu z ogromną satysfakcją. Wstyd za to, jak sami zaśmiecamy jeden z naszych największych, naturalnych skarbów. Ale pokazaliśmy, że potrafimy się zjednoczyć, by zmienić rzeczywistość i przywrócić Tatrom ich naturalny majestat" - Rafał Sonik, współtwórca idei i honorowy prezes Stowarzyszenia Czysta Polska

Przez 15 lat sytuacja istotnie się zmieniła. Dziś priorytetem jest głównie edukacja. W Zakopanem organizuje się konkursy wiedzy ekologicznej, igrzyska szkół, bieg "Czysta Piątka" (dzięki któremu sadzone są drzewa i łąki kwietne w Zakopanem) oraz warsztaty zero waste.

Niezłomna konsekwencja. Projekt, który nie zatrzymała pandemia

To, co zrodziło się z poczucia odpowiedzialności, rozwijało się ze skoordynowaną konsekwencją. Projekt nie ustąpił nawet w najtrudniejszych momentach. W 2020 roku, gdy obostrzenia ograniczyły normalną aktywność, Czyste Tatry odbyły się w formule mobilnej. Wówczas 2500 ochotników wyruszyło z siedmiu punktów, zbierając 468,5 kg śmieci i 5 m³ papieru.

"Śmiecenie w przyrodzie to po prostu obciach. W ostatnich latach obserwujemy fantastyczny proces, w którym to młodsi uczą starszych. Jeśli dzieciaki zwrócą uwagę dorosłym, pojawia się uczucie wstydu, które doskonale wpływa na zmianę złych nawyków" - Rafał Sonik

Liczby mówią same za siebie. Turystyka rośnie, śmieci maleją

Tatrzański Park Narodowy odwiedzało ok. 2,5 miliona turystów rocznie, gdy startował projekt. Dziś ta liczba sięga prawie 5 milionów. To podwojenie ruchu, a jednak masa znoszonych odpadów systematycznie maleje. To jest rzeczywista zmiana mentalności.

W drużynie Czystych Tatr od samego początku grały wielkie instytucje - Tatrzański Park Narodowy, Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Miasto Zakopane, Starostwo Powiatowe w Zakopanem, Polskie Koleje Linowe i Muzeum Tatrzańskie. W akcję zaangażowali się też sportowcy, aktorzy i twórcy internetowi.

Jubileusz już w ostatni weekend sierpnia

Zapraszamy do Zakopanego na 28-29 sierpnia 2026 roku. Główną bazą imprezy będzie Miasteczko Edukacyjne na Górnej Równi Krupowej. Wszystkie warsztaty, strefy aktywności i wieczorne koncerty są bezpłatne i otwarte dla każdego.

W symbolicznym powrocie do korzeni organizatorzy ograniczyli pulę sprzątających do dokładnie 1000 osób - tyle samo, ile sprzątało góry w pierwszej edycji 2012 roku.

Harmonogram

• Piątek, 28 sierpnia: 11:00-17:00 warsztaty, animacje i strefy edukacyjne
• Sobota, 29 sierpnia: 11:00-15:00 działalność Miasteczka, 19:00 wielki finał, 19:30 koncert Basii Giewont, 20:30 koncert Sary James

Rejestracja: www.czystapolska.org.pl do 26 sierpnia lub wyczerpania miejsc. Rejestracja stacjonarna (przy wolnych pakietach) w sobotę rano przy wejściu na Gubałówkę i dolnej stacji kolejki na Kasprowy Wierch.

Źródło: Czyste Tatry ekoMałopolska 2026