Kultura dla każdego. Ponad 12 tysięcy osób na 4. Festiwalu Kultury Wrażliwej

Czwarta edycja Festiwalu Kultury Wrażliwej przyciągnęła do małopolskich instytucji kultury ok. 12 tysięcy uczestników. W dniach 20-30 września tegoroczna impreza, hasłem przewodnim "Sztuka zmysłów", zgromadziła 38 instytucji z całej Małopolski, w tym wszystkie 25 instytucji kultury województwa małopolskiego, które przygotowały niemal 90 różnorodnych wydarzeń w kilkunastu miejscowościach regionu.

Dostępność na nowe sposoby

Festiwal powstał z myślą o osobach z niepełnosprawnościami i tych, które na co dzień napotykają bariery w dostępie do kultury. Każda instytucja zadbała, aby udział był maksymalnie komfortowy i dostępny dla osób z różnymi potrzebami.

Ważny był wymiar twórczego udziału. Osoby z różnymi potrzebami były nie tylko odbiorcami, ale także twórcami, artystami i aktywnymi uczestnikami.

"Szczególnie cieszy mnie, że osoby z różnymi potrzebami, w tym osoby z niepełnosprawnościami były podczas Festiwalu Kultury Wrażliwej nie tylko odbiorcami, ale również twórcami, artystami i aktywnymi uczestnikami wydarzeń. To ważne, by mówić o dostępności nie tylko jako o usuwaniu barier, ale również jako o tworzeniu warunków, w których każdy może rozwijać swoje talenty, wyrażać siebie i być częścią artystycznej wspólnoty" - Iwona Gibas, Zarząd Województwa Małopolskiego

Multisensoryczne odkrywanie sztuki

Festiwal odbywał się w kilkunastu miejscowościach: Krakowie, Alwerni, Gorlicach, Krynicy-Zdroju, Lusławicach, Niepołomicach, Nowym Sączu, Oświęcimiu, Szlachtowej, Tarnowie, Wadowicach, Zagorzycach, Zakopanem i Zubrzycy Górnej. Program kładł szczególny nacisk na multisensoryczne doświadczanie, zachęcając do odkrywania sztuki poprzez dotyk, słuch i węch, a nie tylko wzrok.

Przykłady realizacji tematu "Sztuka zmysłów":

• Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni - podróż "Między ciszą a dźwiękiem - niewidzialne przestrzenie" ze spotkaniem z podróżnikiem i mówcą motywacyjnym Jaśkiem Melą oraz piosenkarką Moniką Kuszyńską
• Małopolskie Centrum Nauki COGITEON - warsztaty "Poczuj chemię" w Laboratorium Reakcji z obserwacjami poprzez dotyk, słuch i węch
• Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II w Wadowicach - sensoryczne oprowadzanie z możliwością dotykania wybranych eksponatów i odkrywania zapachów charakterystycznych dla międzywojnia
• Instytut Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie - filmy historyczne w tłumaczeniu na Polski Język Migowy: "Karol Wojtyła w strukturach Państwa Podziemnego" oraz "Śladami św. Jana Pawła II: Synagoga Większa w Rzymie"
• Strefa SOWA w Wadowicach - interaktywna wystawa do samodzielnego eksperymentowania i poznawania zjawisk naukowych
• Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu - dwie wystawy: "Każdy może być Dürerem" i "Wyrwane demencji - mojej Mamie"

Sztuka tworzona wspólnie z osobami niepełnosprawnymi

Spektakl "Ambalaże" w Teatrze im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Zakopanem stanowił szczególny przykład współkreowania sztuki. Był wykonaniem uczestników Warsztatów Terapii Zajęciowej, Środowiskowego Domu Samopomocy i Ośrodka Rehabilitacyjno-Wychowawczego przy Polskim Stowarzyszeniu na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Zakopanem. Przedstawienie powstało inspirowane autorskimi tekstami uczestników, przedstawieniem "Umarła klasa" oraz tekstami Tadeusza Kantora, wyreżyserowane przez doświadczonego reżysera teatralnego Grzegorza Brala.

Centrum Sztuki Mościce w Tarnowie przygotowało widowisko o legendarnym Szewczyku Dratewce w niezwykłej odsłonie muzyczno-tanecznej, przygotowanej przez uczniów Zespołu Szkół dla Niesłyszących i Słabosłyszących.

Dekada zmian w małopolskich instytucjach

Program "Małopolska. Kultura wrażliwa" został zainicjowany w 2016 roku przez Województwo Małopolskie, które finansuje jego realizację. To jedyny systemowy program tego typu w skali całego kraju. Funkcję operatora pełni Małopolski Instytut Kultury w Krakowie, organizując m.in. Festiwal Kultury Wrażliwej.

"Dziesięć lat funkcjonowania programu «Małopolska. Kultura wrażliwa» to tysiące osób, które mogły pełniej uczestniczyć w życiu kulturalnym Małopolski, a także wielu wspaniałych ludzi, którzy konsekwentnie pracują nad tym, by małopolskie instytucje były coraz bardziej otwarte i dostępne" - Iwona Gibas, Zarząd Województwa Małopolskiego

Celem programu jest stopniowa zmiana małopolskich instytucji kultury w miejsca coraz bardziej otwarte i przyjazne dla osób z różnymi potrzebami. Rozszerza on i pogłębia świadomość społeczną, doświadczenia i praktyczną wiedzę wśród pracowników instytucji, koordynatorów dostępności i publiczności.

Źródło: Małopolska