Małopolskie, śląskie i podkarpackie chcą współpracować ze Słowacją. Nowy plan na pogranicze
W Krynicy-Zdroju odbyło się spotkanie marszałka województwa małopolskiego Łukasza Smółki i wicemarszałka Witolda Kozłowskiego z delegacją Samorządowego Kraju Preszowskiego, której przewodniczył wiceprzewodniczący Štefan Bieľak. Dyskutowano o utworzeniu nowej platformy współpracy pięciu regionów położonych wzdłuż polsko-słowackiej granicy. Inicjatywa ma pracować nad transportem publicznym, bezpieczeństwem i ochroną zasobów wodnych na pograniczu.
W pigułce
- Powstanie nowa platforma współpracy pięciu regionów - Regionalna Piątka (R5) albo Wielka Piątka (V5)
- W inicjatywie wezmą udział trzy polskie województwa i dwa słowackie regiony
- Plany obejmują wspólne projekty dotyczące transportu, bezpieczeństwa i wody
- Możliwe dofinansowanie z Programu Interreg Polska-Słowacja 2028-2034
Pięć regionów w jednej sieci
Projektowana Regionalna Piątka (R5) lub Wielka Piątka (V5) ma zjednoczyć:
- Małopolskie
- Śląskie
- Podkarpackie
- Kraj Preszowski (Słowacja)
- Kraj Żyliński (Słowacja)
Celem przedsięwzięcia jest stworzenie przestrzeni do regularnych spotkań władz regionalnych, koordynowania wspólnych działań i skuteczniejszego rozwiązywania problemów mieszkańców pogranicza. Nowa formuła współpracy mogłaby również stanowić podstawę do wypracowania spójnej strategii rozwoju całego obszaru przygranicznego.
"Chcemy, aby przekładała się ona na przedsięwzięcia, które realnie poprawią jakość życia po obu stronach granicy" - Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego
Transport na pograniczu wymaga zmian
Istotną część rozmów poświęcono przyszłości transgranicznego transportu publicznego. Strona słowacka przedstawiła propozycję przygotowania wspólnego projektu flagowego w ramach planowanej perspektywy Programu Interreg Polska-Słowacja na lata 2028-2034.
Przedsięwzięcie zakładałoby opracowanie studium wykonalności rozwiązań dotyczących transportu zbiorowego na całym polsko-słowackim pograniczu. W projekcie mogłoby uczestniczyć wszystkich pięć regionów objętych inicjatywą R5. Wspólna analiza potrzeb komunikacyjnych pozwoliłaby wskazać możliwości poprawy połączeń transgranicznych, lepszej integracji istniejących sieci transportowych oraz zwiększenia dostępności komunikacyjnej miejscowości położonych po obu stronach granicy.
Woda i bezpieczeństwo - priorytety współpracy
Kolejnym obszarem potencjalnej współpracy jest ochrona zasobów wodnych. Podczas spotkania omówiono możliwość przeprowadzenia wspólnej analizy sytuacji hydrologicznej polsko-słowackiego pogranicza, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony źródeł wody oraz rozwoju działań retencyjnych. Wyniki takiej analizy mogłyby stać się podstawą do przygotowania kolejnego projektu flagowego w ramach przyszłego Programu Interreg Polska-Słowacja.
Rozmowy dotyczyły także bezpieczeństwa mieszkańców terenów przygranicznych. Wśród propozycji znalazło się rozwijanie wspólnych przedsięwzięć na rzecz służb ratunkowych i mundurowych - w tym straży pożarnej, policji oraz ratowników. Współpraca w tym zakresie mogłaby obejmować projekty wzmacniające zdolność reagowania na zagrożenia oraz koordynację działań w sytuacjach kryzysowych.
"Ochrona zasobów wodnych, przeciwdziałanie skutkom zmian klimatu czy współpraca służb ratunkowych wymagają działań wykraczających poza granice administracyjne" - Witold Kozłowski, wicemarszałek województwa małopolskiego
Spotkanie w Krynicy-Zdroju było okazją do wymiany doświadczeń i omówienia nowych kierunków współpracy między samorządami. Przedstawione propozycje wskazują na potrzebę bardziej skoordynowanego podejścia do rozwoju całego pogranicza, z uwzględnieniem wspólnych wyzwań i możliwości pozyskiwania środków europejskich. Rozmowy stanowią kolejny krok w rozwijaniu polsko-słowackiego partnerstwa, którego nadrzędnym celem jest tworzenie lepszych warunków do życia, pracy i rozwoju mieszkańców regionów przygranicznych.
Źródło: Małopolska