Od nieużytków do największego kampusu. Nowa książka o architekturze AGH

Kampus Akademii Górniczo-Hutniczej przy Alei Mickiewicza przechodzi codziennie tysiące krakowian, ale historia jego powstania pozostaje mało znana. Nowa publikacja "AGH - architektura i urbanistyka" autorstwa dr. hab. inż. arch. Jerzego Wowczaka odsłania, jak przez blisko sto lat przekształcał się teren od podmokłych nieużytków w jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc w zachodniej części miasta.

Od gruntów fortecznych do kampusu

Kiedy w latach 30. XX wieku tereny położone na północ od Parku Jordana trafiły w ręce rozwijającej się Akademii Górniczej, krajobraz tego obszaru trudno było sobie wyobrazić. Znajdowały się tam podmokłe nieużytki i grunty poforteczne. Powstanie uczelni na terenie ówczesnej Czarnej Wsi stało się impulsem transformacji całej okolicy. Zmieniał się układ komunikacyjny wokół uczelni, powstawały budynki mieszkalne i obiekty użyteczności publicznej. Dziś kampus rozciąga się pomiędzy ulicami Czarnowiejską i Reymonta - ogromny obszar, którego sercem jest reprezentacyjny ciąg budynków przy Alei Adama Mickiewicza.

Architektura jako zapis historii

"Architektura kampusu AGH jest swego rodzaju zapisem historii uczelni. Kolejne budynki nie powstawały przecież w oderwaniu od rzeczywistości. Ich kształt był konsekwencją potrzeb dydaktycznych i badawczych, możliwości ekonomicznych, zmieniających się trendów w architekturze, decyzji administracyjnych, sytuacji politycznej, a czasem także ograniczeń wynikających z istniejącej zabudowy czy ukształtowania terenu" - dr hab. inż. arch. Jerzy Wowczak, autor książki

Na terenie kampusu można znaleźć przykłady wiele nurtów architektonicznych XX i XXI wieku. Monumentalny gmach główny sąsiaduje z powojennymi obiektami dydaktycznymi, modernistycznymi realizacjami z okresu socrealizmu, założeniem Miasteczka Studenckiego oraz najnowszymi budynkami.

Książka pokazuje, że kształt terenów uczelni zależy silnie od tego, co dzieje się poza nią. Wojna, powojenna odbudowa, rozwój przemysłu, przemiany gospodarcze i polityczne - wszystkie te procesy pozostawiały ślad w przestrzeni Akademii. Publikacja zawiera również historie projektów, które nigdy nie zostały zrealizowane. Jednym z najbardziej niezwykłych przykładów jest plan budowy reaktora jądrowego w samym sercu kampusu - pomysł, który dziś wydaje się niewiarygodny, ale był elementem poważnych planów rozwoju zaplecza badawczego uczelni.

Miasteczko Studenckie jako przełom

Bardzo ważnym elementem terenu AGH jest Miasteczko Studenckie, którego budowa przypadła na lata 60. i 70. XX wieku. Nie był to zwykły zespół domów studenckich - to przemyślany projekt urbanistyczny odpowiadający nowe potrzeby powojennego szkolnictwa wyższego. Jego powstanie wpłynęło na sposób myślenia o przestrzeni przeznaczonej dla studentów i stało się jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu tej części Krakowa.

Bogata publikacja dla miłośników historii miasta

Książka "AGH - architektura i urbanistyka" została przygotowana na podstawie materiałów archiwalnych. Zawiera ponad 160 wysokiej jakości ilustracji, wśród których znalazły się współczesne i archiwalne fotografie, plany oraz rysunki architektoniczne - wiele z nich publikowanych po raz pierwszy. Dzięki nim czytelnik może prześledzić nie tylko historię poszczególnych budynków, ale również kolejne koncepcje zagospodarowania terenu Akademii i zmiany, jakim podlegał kampus.

Publikacja zainteresuje nie tylko historyków architektury i urbanistów czy osoby związane z AGH. To także propozycja dla wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć Kraków. Książkę można nabyć za pośrednictwem strony Wydawnictw AGH.

Źródło: AGH