Sacrum Profanum 2024: muzyka współczesna wychodzi z galerii na krakowskie ulice
24. edycja Festiwalu Sacrum Profanum przeprowadzi krakowskich słuchaczy przez sześć różnych światów muzyki, od instalacji w Cricotece po dawny Dworzec Główny, Bibliotekę Jagiellońską i dziedziniec Muzeum Armii Krajowej. Tegoroczna edycja skupia się wokół pojęcia Rytuału - przebadania tego, co współczesne może znaczyć dla tradycji, a tradycja dla eksperymentu.
W pigułce
- 24. edycja festiwalu porusza się między sacrum a profanum, zacierając granicę między instytucją a ulicą
- Sześć koncertów „Rytuału" odbędzie się w specjalnie przygotowanej przestrzeni w Cricotece
- Muzyka rozbrzmiewać będzie w holu Dworca Głównego, Bibliotece Jagiellońskiej i na dziedzińcu Muzeum Armii Krajowej
- Program obejmuje artystów od tradycyjnych muzyków ludowych po eksperymentatorów elektroniki
Rytuał jako rama nowego świata
Rezydenci festiwalu - Si On i Jakub Ziółkowski - stworzyli w Cricotece przestrzeń będącą czymś pośrednio między galerią a obrzędem. Wielkoformatowe malowane tkaniny i humanoidalne figury z używanych ubrań będą otaczać kameralną scenę, wokół której zasiądzie publiczność. Każdego dnia dwa występy połączy interwencja Ziółkowskiego, który zmieni się z gospodarza w mistrza ceremonii. Struktura pozostanie wspólna, ale każdy rytuał ustanowi własne zasady i poprowadzi do innego świata.
Sześć koncertów Rytuału odpowie na pytanie o współczesny obrzęd: od akordeonu ćwierćtonowego i teleskopowego aulos, przez awangardowy potencjał wielkopolskich wiwatów aż po niemal bezgłośny krzyk, który spotka się z fizyczną eksplozją. Programem przewijać się będą średniowieczne pieśni Hildegardy z Bingen obok instrukcji Pauline Oliveros, lira korbowa razem z santorem i perkusją.
Kanon w nowych przestrzeniach
Festiwal opuszcza tradycyjne sale koncertowe. W holu dawnego Dworca Głównego artyści poprowadzą słuchaczy od rytuału równonocy Tine Surel Lange przez cierpienie zapisane w muzyce, wyschnięte pole i klimatyczną żałobę ku pytaniu o możliwość zmiany.
W Czytelni Głównej Biblioteki Jagiellońskiej - której historię przerwała wojna - Chór Polskiego Radia zaśpiewa ze schodów, balkonów, galerii i spośród słuchaczy. Głosy będą brzmieć frontalnie, a zapisane słowa wyjdą z książek i partytur, przejdą przez rytuały śmierci, pamięci i odradzania, by skończyć antyputinowskim sprzeciwem i obroną wolności słowa.
Na dziedzińcu Muzeum Armii Krajowej oszczędna muzyka będzie potrzebować innego rodzaju obecności - cierpliwości i uważności na dźwięki, które dopiero się pojawiają albo właśnie zanikają. Miejsce koncertu to nie dekoracja - podpowiada, jak słuchać, i dpisuje do muzyki własną historię.
Od zabawy do ulicznej niepodległości
Festiwal nie ogranicza się do koncertów dla wtajemniczonych. Podczas SP4Kids woda i szkło zaczną śpiewać, przedmioty staną się instrumentami, a zabawa doprowadzi do wspólnego wykonania utworu. Domówka w Hevre - coroczny sekularny rytuał festiwalu - oferuje niezobowiązującą formę spotkania z muzyką: można usiaść, położyć się, zmieniać miejsce, podejść bliżej lub się oddalić.
11 listopada festiwal wyjdzie z muzyką w miasto. Święto państwowe jest publicznym rytuałem, ale jego forma nie musi być ustalona raz na zawsze. Organizatorzy nie chcą oddawać tej daty wyłącznie oficjalnym uroczystościom - rozumiana jest jako prawo głosu, samostanowienie, autorska wypowiedź i wolność respektująca wolność innych.
Współpraca i rezydencje
Francuska grupa La Nòvii powróci do Krakowa w pełnym składzie. Kulminacją ich pobytu będzie polska premiera projektu zestawiającego Conlona Nancarrowa z Jessicą Ekomane - precyzyjną mechanikę spotka kruchość żywego wykonania, tradycyjne instrumentarium będzie amplifikowane, samplowane i przetwarzane. Procesy algorytmiczne wyruszą z komputera na dudy, skrzypce, banjo i gitary.
Już przed listopadem, w formie preludium, HERtet spotka się w Hevre z cyklem MMM Martyna's MiniMoog - nowych kompozycji na syntezator Minimoog. Martyna Zakrzewska zasiądzie przy instrumentach razem z Anną Kwiatkowską i Magdaleną Kordylasińską-Pękalą, a w listopadzie powróci jako opiekunka studentów Akademii Muzycznej przygotowujących Récit des sensations fragiles z Ensemble Contrechamps - młodzi wykonawcy staną się zasadniczą częścią zespołu.
Festiwal kontynuuje współpracę ze Spółdzielnią Muzyczną, Sinfoniettą Cracovią i Chórem Polskiego Radia. Projekt Across the North Sea ponownie połączy Sacrum Profanum z hcmf// - jesienią Barbara Drazkov i Radical Polish Ansambl zabiorą część programu do Huddersfield.
Źródło: Cricoteka