Upał zagraża zdrowiu. Oto jak się chronić przed przegrzaniem organizmu

Wraz ze wzrostem temperatur rośnie ryzyko odwodnienia, przegrzania organizmu, a nawet udaru słonecznego lub cieplnego. Udar ciepła to stan zagrażający zdrowiu i życiu, a wysokie temperatury wpływają nie tylko na fizjologię, ale także na koncentrację i efektywność pracy. Szczególnie narażeni są seniorzy, dzieci oraz zwierzęta.

Objawy, na które musisz zwrócić uwagę

Udar cieplny objawia się zmęczeniem, silnymi bólami i zawrotami głowy, nudnościami, gorączką, szumem w uszach i drgawkami. Organizm może reagować także wzrostem temperatury ciała zagrażającym życiu, przyspieszeniem bicia serca i przyspieszonym oddechem. Upał wpływa też na układ nerwowy - powoduje ospałość, zdenerwowanie i obniża poziom koncentracji.

Jeśli odczuwasz zawroty głowy, osłabienie, niepokój, dotkliwe pragnienie lub ból głowy - zadzwoń na numer alarmowy 112. Jeśli to możliwe, przenieś się w chłodne miejsce. Jeśli przyjmujesz leki, pozostań w stałym kontakcie z lekarzem, aby sprawdzić, jaki mają wpływ na termoregulację i równowagę wodno-elektrolitową.

Jak chronić się w domu i codziennie?

W ciągu dnia zamknij lub zasłoń okna i żaluzje, by ograniczyć napływ gorącego powietrza - szczególnie na stronach nasłonecznionych. Okna otwieraj nad ranem i na noc, kiedy temperatura jest niższa. Noś lekką, przewiewną odzież z tkanin naturalnych w jasnych kolorach, która wspomaga właściwą termoregulację organizmu.

Unikaj skrajnych temperatur - jeśli pracujesz w klimatyzowanych pomieszczeniach, nie wychodź od razu na zewnątrz. Zmiana może spowodować szok termiczny, zwłaszcza u starszych i bardzo młodych ludzi. Podróżując samochodem, częściej rób przerwy w zacienionych miejscach, aby złagodzić negatywny wpływ upału na koncentrację.

Słońce, wysiłek i posiłki

Ogranicz opalanie - przebywaj na słońcu maksymalnie 2 godziny dziennie, stosując kremy ochronne. Najwyższa temperatura występuje między godziną 15 a 18, a największe promieniowanie UV notowane jest w godzinach 12.00-13.00.

Unikaj forsownego wysiłku fizycznego w najgorętszych porach dnia. Bieganie czy inne intensywne ćwiczenia mogą prowadzić do odwodnienia, skurczów mięśni i udaru ciepła. Jeśli przebywasz nad wodą, nie wchodź do niej gwałtownie bezpośrednio po opalaniu - najpierw opłucz twarz i klatkę piersiową wodą, do której zamierzasz się zanurzyć.

W upalne dni przygotowuj lekkie posiłki bazujące na owocach i warzywach, które dostarczają minerałów i witamin. Unikaj tłustych, smażonych i wysokokalorycznych dań, które dodatkowo obciążają zmęczony upałem organizm. Nawadniaj się - pij dużo wody, najlepiej niegazowanej. Unikaj alkoholu, bo sprzyja odwodnieniu. Wysoka temperatura wspomaga też rozwój bakterii salmonelli - unikaj pokarmów z surowych jajek i często myj ręce.

Dzieci, seniorzy i zwierzęta

Dzieci podczas upałów nie powinny wychodzić z domu. Jeśli musisz wyjść z dzieckiem, ubierz je w lekką, jasną, przepuszczającą powietrze odzież i pamiętaj o czapce z daszkiem. Chroń dziecko przed słońcem, używając parasolki nad wózkiem nawet w ocienionym miejscu. Podawaj dziecku letnie (nie zimne!) napoje - ziołowe czy owocowe herbatki, wodę mineralną lub sok. Kąp je w letniej wodzie.

Seniorzy również nie powinni wychodzić z domu podczas upałów. Jeśli jest to niezbędne, idź z nakryciem głowy. Osoby starsze zwykle przyjmują większe ilości leków, a podczas odwodnienia ich stężenie w organizmie może się zwiększyć do zagrażającego życiu. Wymagają szczególnie uważnego monitorowania samopoczucia.

Pod żadnym pozorem nie zostawiaj dzieci i zwierząt w zaparkowanym pojeździe. Temperatura w nagrzanym samochodzie może przekraczać nawet 50-60°C. Również zwierzęta są narażone na przegrzanie - psy regulują ciepłotę odparowywaniem śliny z języka podczas dyszenia. Pozostawiając psa w samochodzie na słońcu, narażasz go na śmierć.

Krem ochronny - jaki wybrać?

Podczas opalania stosuj kremy z filtrem SPF (sun protection factor). Pamiętaj jednak, że kosmetyki nie zapewniają pełnej ochrony - jedynie zmniejszają ryzyko poparzeń. Nanoś je na skórę przed wyjściem na słońce i ponownie po spoceniu się, pływaniu lub wytarciu ręcznikiem. Odpowiednia ilość to około 6 łyżeczek na ciało dorosłego człowieka.

• SPF 2-6 - ochrona słaba
• SPF 9-12 - ochrona średnia
• SPF 15-25 - ochrona wysoka
• SPF 30-50 - ochrona bardzo wysoka
• SPF >50 - ochrona ultra wysoka