Uroczystość na Kozich Górkach. Wieliczka upamiętniana 26 sierpnia

26 sierpnia o godz. 14:00 przy pomniku na Kozich Górkach w Puszczy Niepołomickiej odbędzie się uroczystość upamiętniająca Żydów zamordowanych podczas likwidacji getta w Wieliczce w sierpniu 1942 roku. Wydarzenie poświęcone będzie tragedii, w której tysiące osób straciło życie.

Tragedia sierpnia 1942 roku

Likwidacja getta w Wieliczce trwała od 26 do 31 sierpnia. Pierwszego dnia część ludności żydowskiej otrzymała nakaz relokacji do Bochni. Jednocześnie, w rejonie Kozich Górek w Puszczy Niepołomickiej, zamordowano 113 pacjentów szpitala.

Dzień później, 27 sierpnia, zamknięto szpital. Personel medyczny - lekarze i pielęgniarki, około 40 osób - został zabrany i zamordowany. Źródła wskazują różne miejsca egzekucji - jedne mówią o Puszczy Niepołomickiej, inne o terenie przed siedzibą Judenratu.

Selekcja w Bogucicach i dalsze losy

Rankiem 28 sierpnia Żydzi zebrali się w pobliżu stacji kolejowej w Bogucicach. Tam przeprowadzono selekcję. Osoby starsze, chore i niepełnosprawne - od 500 do 700 osób - załadowano na ciężarówki i wywieziono do lasu niepołomickiego na Kozie Górki, gdzie zostały rozstrzelane.

Spośród zgromadzonych wybranych zostało również około 600-700 młodych mężczyzn kierowanych do obozów pracy przymusowej między innymi w Pustkowie, Krakowie, Płaszowie i Rozwadowie. Pozostałych załadowano do pociągu skierowanego do obozu zagłady w Bełżcu. Transport liczył od około 6 do 9 tysięcy osób z Wieliczki, Niepołomic, Kłaja i Krakowa. Dla zdecydowanej większości podróż zakończyła się śmiercią.

Los pracowników getta

Po akcji pozostała grupa około 280-300 osób - przede wszystkim rzemieślników wraz z rodzinami - przeznaczona do porządkowania pozostawionego mienia. Ich los pozostał niepewny. Różne źródła podają sprzeczne informacje: jedne wskazują na wysłanie 128 osób oskarżonych o sabotaż do Skawiny, inne - że do Skawiny trafił transport około 280 osób już 28 sierpnia, jeszcze inne, że młodych mężczyzn skierowano do obozu pracy w Stalowej Woli.

Te rozbieżności pokazują, jak trudne jest dziś dokładne odtworzenie wszystkich szczegółów tamtych wydarzeń. Jednak zasadniczy obraz tragedii pozostaje jasny - w ciągu kilku dni zlikwidowana została społeczność żydowska Wieliczki i okolic, a tysiące ludzi zostały zamordowane lub deportowane.

Pamięć o mieszkańcach tej ziemi

Uroczystość na Kozich Górkach to spotkanie w miejscu, gdzie zamordowano ludzi, którzy zaledwie kilka dni wcześniej byli pacjentami szpitala, mieszkańcami Wieliczki i okolic, członkami rodzin, pracownikami i rzemieślnikami. To nie będzie jedynie wspomnienie odległej historii, ale przede wszystkim pamięć o osobach, których życie zostało brutalnie przerwane.