Górnik powrócił do Wieliczki. Dwie dekady czekania na powrót

Po dwudziestu latach nieobecności kamienna figura Górnika powróciła na swoje historyczne miejsce przed Szybem Daniłowicza w Wieliczce. 8 września odbyła się symboliczna odsłonięcia pomnika, przypadająca na 48. rocznicę wpisu wielickiej kopalni na UNESCO. W uroczystości uczestniczyła Bożena Żelazowska, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalna Konserwator Zabytków.

Historia pomnika sprzed Szybu Daniłowicza

Trzymetrowa figura Górnika przez dziesięciolecia była integralną częścią wizerunku wielickiej kopalni soli. Dla turystów i mieszkańców regionu stanowiła idealne tło do pamiątkowych fotografii. Dla pracowników kopalni była czymś więcej - symbolem górniczego charakteru miejsca i świadkiem tysięcy spotkań.

Pomnik powstał w 1958 roku w pracowni profesora Jacka Pugeta, dziekana Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Rzeźba łączy monumentalną formę z codziennością - Górnik przedstawiony jest w roboczym stroju, w hełmie, z kilofem opartym na ramieniu i zicherką. To dzieło realizmu socjalistycznego, który dominował w sztuce tamtych czasów.

Dwadzieścia lat w czekaniu

W 2006 roku figura zniknęła ze swojego miejsca. Schowana w cieniu Szybu św. Kingi, czekała na powrót przez kolejne dwie dekady. Impulsem do przywrócenia pomnika stało się zdjęcie z domowego archiwum Prezesa Mariana Leśnego, na którym sam fotografuje się na tle kamiennego Górnika - tak jak robili to niezliczeni turyści.

Decyzja o przywróceniu symbolu pochodziła z inicjatywy Prezesa Mariana Leśnego. Górnik miał ponownie witać przybywających do Wieliczki gości i przypominać o historii wielkich pokoleń górników, którzy przez wieki tworzyli kopalnię.

Uroczystość pełna uhonorowania i historii

Ceremonię odsłonięcia umilił koncert Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Kopalni Soli "Wieliczka". W uroczystości uczestniczyli pracownicy kopalni - czynni i emeryci, przedstawiciele świata kultury, nauki oraz władz samorządowych.

Bożena Żelazowska wręczała odznaczenia osobom zaangażowanym w ochronę dziedzictwa. Brązowy Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" otrzymali Agnieszka Wolańska, Pełnomocnik Zarządu ds. historii i kultury, oraz Damian Konieczny, Dyrektor Wykonawczy. Prezes Marian Leśny i Wiceprezes Łukasz Sadkiewicz otrzymali wyróżnienia za wybitne zasługi w dziele ochrony, zachowania i przekazywania przyszłym pokoleniom materialnego oraz niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Odznaki "Zasłużony dla Kultury Polskiej" trafiły do górników-rzeźbiarzy - Michała Anioła, Jana Banasia, Marka Stachiury i Marcina Piątka - oraz nadsztygara górniczego Wiesława Wiewórki.

"Gratuluję i dziękuję za waszą pracę i zaangażowanie, za to, że wasza codzienna praca w kopalni łączy się z kultywowaniem kultury. Bo kopalnia, jej tradycje, to wielka część naszego narodowego dziedzictwa" - Bożena Żelazowska, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Pomnik jako most między przeszłością a przyszłością

Kamienny Górnik to nie tylko turystyczna atrakcja. To przypomnienie, że wielickie podziemia są dziełem wielu górniczych pokoleń. Jego powrót na Szyb Daniłowicza symbolizuje kontynuację tradycji i zaangażowanie w zachowanie dziedzictwa dla przyszłych pokoleń.

Podczas uroczystości pokazano również plenerową wystawę "Górnik powrócił do domu", która przybliżała historię rzeźby i jej znaczenie dla kopalni. O sylwetce profesora Pugeta i historii dzieła opowiadali jego student - profesor Jerzy Nowakowski, oraz profesor Andrzej Gaczoł, który w latach 1993-2003 pełnił funkcję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Źródło: Kopalnia Wieliczka